اطلاعات زمینه ای
آلودگی میکروبی مخاط معده با هلیکوباکترپیلوری، یکی از علل شایع زخم معده است. درمان صحیح این عفونت باعث رفع علائم بیماری در فرد مبتلا می شود. بهترین تست برای ارزیابی اثر درمان و ریشه کن شدن این عفونت، تست تنفسی UBT می باشد که معمولاً حدود ۲ هفته پس از یک دوره درمانی تحت نظر پزشک، انجام می گیرد. در مرکز پزشکی هسته ای دکتر کاظمی، این تست با استفاده از روش PYtest که تنها تست تنفسی با تأییدیه FDA می باشد و استفاده از آن را در کودکان و زنان باردار و شیرده مجاز شمرده است، با دقت ۱۰۰% انجام می شود. برای انجام این تست که تنها با دمیدن در یک بالن، ۱۰ دقیقه پس از خوردن کپسول حاوی کربن ۱۴ صورت می-گیرد، لازم است بیمار ۴ ساعت ناشتا بوده و از مصرف آنتی بیوتیک ها به مدت یک هفته، خودداری نماید.
تست تنفسی اوره آز UBT
عفونت هلیکوباکتر پیلوری H. Pylori از گسترده ترین عفونت های انسانی بدون محدودیت سن و جنس است. انسان از میزبانان اصلی این باکتری بوده و بیماری از راه دهان به دهان یا مدفوع به دهان انتقال می یابد. رشد میکروب H. Pylori در معده به طور بالقوه عامل گاستریت (ورم معده) مزمن و زخم معده می باشد. این میکروب شایعترین علت گاستریت مزمن است که تقریبا در ۱۰۰ % بیماران مبتلا به زخم اثنی عشر و ۸۰ % بیماران مبتلا به زخم معده تشخیص داده شده و بعنوان عامل خطر برای پیشرفت تومور معده و سرطان معده شناخته شده است. عفونت به آرامی و بدون علامت پیشرفت کرده و در بسیاری از بیماران فاقد علائم بالینی است. آزمایشات تشخیصی عفونت هلیکوباکتر به دو دسته تست نیازمند به آندوسکوپی (تهاجمی) و غیر نیازمند به آندوسکوپی (غیر تهاجمی) تقسیم می شوند. تصمیم گیری در مورد انتخاب آزمایش مناسب در شرایط مختلف بستگی به میزان لزوم بررسی بیمار توسط آندوسکوپی فوقانی و همچنین آگاهی ازنقاط ضعف و قدرت آزمایشات مختلف دارد. آزمایش آندوسکوپی با توجه به هزینه بالای آن تنها باید در مواردی انجام شود که انجام آن از نظر بالینی به دلایل دیگری ضروری باشد و اگر پیگیری آندوسکوپی ضرورت نداشته باشد از روش های غیر تهاجمی استفاده می شود.
روش های تشخیصی غیر از آندوسکوپی عبارتند از:
– آزمایش سرولوژی (آنتی بادی)
– تست اوره تنفسی
آزمایش سرولوژی نمی تواند میان یک عفونت فعال که باعث بیماری می شود و یک عفونت نهفته که علائمی ایجاد نمی کند، تفاوتی قائل شود. همچنین این آزمایش نمی تواند بگوید که آیا درمان باعث معالجه بیماری و ریشه کنی باکتری شده است یا نه، چرا که پادتن های ضد باکتری مدتها پس از نابودی آن در خون باقی می مانند. با توجه به حساسیت پایین و محدودیتهای تست های سرولوژیک برای ارزیابی عفونت فعال،بهترین روش تست اوره تنفسی می باشد. این تست که براساس فعالیت آنزیم اوره آز (C-14-urea) می باشد، یک شیوه سریع، ایمن و دقیق برای شناسایی هلیکوباکتر پیلوری است و از آنجایی که تنها باکتری های فعال را شناسایی میکند، علاوه بر تشخیص در بررسی میزان تاثیر درمان نیز قابل استفاده می باشد. همچنین این تست برای جمعیت های مختلف شامل کودکان، زنان باردار و شیرده، افراد مسن و بیمارانی که نمی توانند آندوسکوپی را تحمل کنند استفاده می شود.
فرایند انجام تست:
ابتدا کپسول خوراکی حاوی یک میکروکوری اوره نشاندار به کربن۱۴ (C-14-urea) توسط بیمار خورده می شود. حدود ۱۵ دقیقه بعد بیمار شروع به تنفس در کیسه مخصوص به نام کارت تنفسی می کند.سپس کارت تنفسی در دستگاه UBT قرارداده شده و نتایج تست مشخص می گردد. اگر هلیکوباکتر پیلوری در معده وجود داشته باشد با مصرف اوره نشاندار باعث تولید آمونیاک و دی اکسید کربن نشاندار می شود که در هوای بازدمی قابل شناسایی است.
مدت زمان انجام: حدود ۱ ساعت
آمادگی های انجام تست اوره تنفسی:
– بیمار باید به مدت ۴ تا ۶ ساعت ناشتا باشد.
– از یک ماه قبل آنتی بیوتیک های خوراکی و قرص بیسموت قطع شود.
– از ۱۵ روز قبل امپرازول (امکس) و پانتزول (پانتپرازول) و لانزوپرازول قطع شود.
– از ۴۸ ساعت قبل قرص های سایمتیدین و رانیتیدین قطع شود.
– از ۴۸ ساعت قبل سیگار و قلیان نکشید.
– مسواک شخصی خود را همراه بیاورید.
اطلاعات زمینه ای:
یکی از مشکلاتی که پزشکان در کلینیک با آن روبه رو می شوند، تشخیص افتراقی علل مختلف ایجاد کننده درد حاد بیضه می باشد. به خصوص تشخیص پیچ خوردگی بیضه (Torsion) از سایر علل، حائز اهمیت فراوانی است زیرا در صورت عدم تشخیص به موقع و انجام اقدامات لازم، منجر به قطع خونرسانی به بافت بیضه و در نهایت از بین رفتن آن می شود. اسکن ایزوتوپیک بیضه می تواند منجر به تشخیص زود رس و حفظ حیات این عضو گردد. اسکن به سادگی قابل انجام بوده و تصویربرداری بلافاصله بعد از تزریق، آغاز می شود.
کاربرد این اسکن:
اسکن بیضه جهت بررسی دردهای ناگهانی در این عضو که به دلیل پیچ خوردگی بندهای بیضه ، و یا عفونت حاد ایجاد می شود، بکار می رود. این حالات نیاز به تشخیص و درمان فوری دارد زیرا می تواند موجب از بین رفتن بافت بیضه و عقیمی گردد.
فرآیند معمول انجام اسکن
برای انجام این اسکن ابتدا مقدار کمی رادیو دارو به صورت وریدی تزریق می شود. سپس تصویربرداری با استفاده از دوربین گاما از چگونگی جریان خون و توزیع این ماده در مدت زمان ۳۰-۶۰ دقیقه انجام می گیرد.
آمادگی بیمار:
برای انجام اسکن بیضه، آمادگی خاصی لازم نیست.
آمادگی بیمار
الف) آمادگی قبل از ورود به بخش
آمادگی خاصی لازم نیست.
ب) آمادگی قبل از تزریق پرتودارو
۱- نحوه انجام آزمون را به والدین و کودکانی که قادر به فهم آن هستند، توضیح داد.
۲- توضیح هر یک از مراحل برای ارتباط مداوم با بیمار و جلب اطمینان او جهت انجام موفقیت آمیز آزمون ضروری است.
۳- برای انجام این آزمایش، همکاری در فاز تخلیه ضرورت دارد.
اطلاعات قبل از انجام آزمون
الف) اطلاع از سابقه عفونت و جراحی قبلی مجاری ادرار، پیشگیری ضدمیکروبی و اختلالات مادرزادی ادراری(سیستم دوپلکس) مهم است.
ب) مرور و بررسی کلیشه های رادیوگرافی ، اولتراسوند و اسکنهای در دسترس قبلی، بر دقت تفسیر مطالعه اخیر می افزاید.
شایعترین توده خوش خیم کبدی همانژیوم ، یک توده عروقی خوش خیم می باشد که معمولاً بدون علامت بوده و نیاز به درمان خاصی ندارد. در ضمن نمونه برداری از آن خطر خونریزی را هم به دنبال دارد. از اختصاصی ترین روشهای تشخیصی تقریباً قطعی اثبات ماهیت این توده از نظر همانژیوم این اسکن می باشد. بیمار نیاز به آمادگی خاصی نداشته، پس از گرفتن مقداری از خون بیمار و اتصال تکنسیم به گلوبولهای قرمز بیمار ، دوباره به بیمار تزریق می گردد. تصویربرداری حدود ۱۰ دقیقه و ۲ ساعت بعد انجام شده و گاهی نیاز به گرفتن تصاویر تأخیری تر نیز می باشد. تصویربرداری به روش اسپکت علاوه بر اینکه حساسیت این روش را برای تشخیص ضایعات کو چک ومرکزی کبد افزایش می دهد در تعیین محل دقیق تر ضایعه کمک می کند.
اطلاعات زمینه ای
حدود نصف موارد دیورتیکل مکل مخاط معدی دارد. علت خونریزیزخم مخاط انتهای رودهء کوچک در نتیجه ترشح اسید می باشد. m99-Tc پرتکنتات به طور فعال در مخاط معدی تجمع می یابد و روش انتخابی برای تشخیص مخاط معدی اکتوپیک در دیورتیکل مکل است. دیورتیکول مکل شایع ترین نقص مادرزادی دستگاه گوارش می باشد. محل آن اغلب در ۸۰-۵۰ سانتی متری دریچه ایلئوسکال روده کوچک می باشد. دیورتیکول مکل معمولاً علامتی ندارد. ۱ تا ۴ درصد کودکانی که دارای این نقص مادرزادی هستند دچار عوارض میشوند. شکل شایع تظاهر بالینی دیورتیکول مکل انسداد روده و پیچ خوردگی روده است. یکی از علل خونریزی های گوارشی و دردهای شکمی به خصوص در سنین کودکی می باشد. این بیماری به دلیل وجود بافت های نابجای معده در قسمتی از روده کوچک است که با ترشح اسید، باعث ایجاد زخم در روده کوچک و خونریزی آن می شود. با انجام اسکن مکل، تشخیص این بیماری به سادگی امکان پذیر است. با انجام این اسکن می توان بافت معده نابجا را در روده کوچک مشاهده نمود که با برداشتن این بافت، بیماری درمان خواهد شد. جهت انجام این اسکن، نیاز به ناشتایی ۴-۱۲ ساعته می باشد و توصیه می شود که از ۳ روز قبل از انجام اسکن، بیمار قرص سایمترین مصرف کند که باعث افزایش دقت تشخیصی اسکن می شود. تصویربرداری همزمان با تزریق انجام گرفته و حدود ۱ ساعت زمان می برد.
کاربردهای شایع
در مواردی که منشا خونریزی گوارشی بدون علت است، اسکن دیورتیکل مکل برای تعیین مخاط معدی اکتوپیک در دیورتیکل مکل انجام می شود. خونریزی دیورتیکل مکل معمولا در خردسالان اتفاق می افتد. در بیمارانی که خونریزی فعال ندارند، باید از اسکن مکل استفاده کرد. حتی در خردسالان هم بهتر است خونریزی فعال با سنتی گرافی RBC نشاندار بررسی شود. گزارش شده است که تجویز پنتاگاسترین، بلوک کننده H2 هیستامینی یا گلوکاگون، حساسیت اسکن مکل را افزایش می دهد. توصیه نمی شود که بلوک کننده H2 و پنتاگاسترین را به صورت ترکیب تجویز نمود، زیرا مهارکننده H2 اثر ضد پنتاگاسترین دارد.
مراحل انجام اسکن :
بعد از دستورات آمادگی که از ۲ روز قبل به بیمار داده میشود برای انجام اسکن بیمار روی تخت دراز میکشد. بلافاصله بعد از تزریق رادیودارو ، تصویربرداری دینامیک شروع می شود. تصویربرداری ۳۰ الی ۶۰ دقیقه ادامه پیدا می کند.
مدت زمان اسکن
کل زمان اسکن از ابتدای ورود به مرکز تا پایان اسکن حدود ۱ الی ۲ ساعت می باشد.
جهت بررسی علت خونریزی و درد شکم اطفال انجام می شود . داروی مورد استفاده تکنیسیم پرتکنتات می باشد و نیاز به حداقل دو روز آمادگی دارویی قبل از انجام اسکن و تزریق داروی بتاگلو کاگون نیم قبل از تزریق رادیو دارو می باشد.
اطلاعات زمینه ای
کبد بزرگترین و پرخون ترین عضو بدن است و نقش مهمی در فعالیت های متابولیک بدن و بقای حیات دارد. بهمین جهت تشخیص سریع بیماریهای آن حائز اهمیت است. بیماری های کبد ممکن است مربوط به خود کبد باشد و یا این که در حین بیماریهای اعضای دیگر کبد هم بطور ناخواسته درگیر شود.
امروزه تشخیص اکثر بیماری های این عضو با آزمایش و سو نوگرافی و سی تی اسکن مقدور است ولی بسته به نظر پزشک معالج در بعضی موارد از اسکن ایزوتوپیک کبد نیز استفاده می شود. در جریان تصویربرداری از کبد همیشه طحال هم نمایان میشود. برای انجام اسکن کبد پرتوداروی آماده شده از راه رگ مناسب تزریق شده و حدود ۲۰ دقیقه بعد تصویر برداری در نماهای مختلف به عمل می آید.
الف) اسکن کبد- طحال پس از تزریق کلوئید نشاندارشده با Tc-99m انجام می گیرد که بلافاصله توسط سلولهای رتیکولوآندوتلیال کبد، طحال و مغز استخوان بیگانه خواری می شود.
ب) اسکن ذخیره خون (blood pool) کبد بعد از تزریق گلبولهای قرمز نشاندار شده با Tc-99m برای تشخیص همانژیوم کاورنوی کبدی انجام می شود.
پ) اسکن طحال بعد از تزریق گلبولهای قرمز نشاندار شده با Tc-99m که توسط حرارت آسیب دیده اند، انجام می گردد. گلبول آسیب دیده، بطور انتخابی توسط بافت طحالی فونکسیونل برداشت می شود.
کاربردهای شایع
الف)تصویربرداری کبد- طحال
از این آزمون برای تعیین اندازه و شکل کبد- طحال و تشخیص اختلالات عملکردی سلولهای رتیکولوآندوتلیال این ارگانها استفاده می شود.
ب) اسکن ذخیره خون (blood pool) کبد
این آزمون برای تشخیص همانژیوم کاورنوی کبدی بسیار اختصاصی است. همچنین برای تشخیص ضایعات بزرگ کبدی (بیش از ۳-۲ سانتیمتر) حساسیت بالایی دارد. همانژیوم به کوچکی ۵/۰ سانتیمتر ممکن است در SPECT کشف شود.
ت) تصویربرداری طحال
این آزمون برای نشان دادن بافت طحال به کار رفته و غالبا در موارد زیر استفاده می شود :
۱- در کودکان برای تشخیص آسپلنی و پلی اسپلنی.
۲- در افرادی که ترومبوسیتوپنی آنها با اسپلنکتومی درمان شده است.
۳- تعیین ماهیت یک توده اتفاقی به عنوان بافت طحالی فونکسیونل.
نحوه اجرا
الف) آمادگی بیمار
احتیاج به آمادگی خاصی نیست.
اطلاعات قبل ازانجام آزمون
۱- تاریخچه دقیق و معاینه فیزیکی
۲- نتایج سایر آزمونهای تصویربرداری آناتومیک
۳- نتایج آزمایشات عملکرد کبد
۴- نتایج شمارش کامل خون و پلاکت، در صورت تصویربرداری طحال
۵- محل قرارگیری کاتتر شریان کبدی، در مطالعه پرفوزیون کبدی
اسکن کبد و طحال در تشخیص موارد زیر کمک کننده می باشد:
- در بیماری که تودۀکبدی دارد می تواند هیپرپلازی ندولار کبدی را تشخیص دهد.
- در تشخیص طحال فرعی کمک کننده می باشد.
- در بیماران مبتلا به هپاتواسپلنومگالی می تواند میزان عملکرد کبد را ارزیابی نماید.
- در افرادی که ترومبوسیتوپنی آنها با اسپلنکتومی درمان شده است.
- تعیین ماهیت یک توده اتفاقی به عنوان بافت طحالی فونکسیونل
- اسکن کبد با گلبولهای قرمز نشاندار به روش SPECTدر بیماری که با تودۀ کبدی مراجعه کرده است می تواند همانژیوم کبدی را با ویژگی بالائی از سایر توده ها افتراق دهد.
اسکن کاپتوپریل کلیه
جهت تعیین وجود و یا عدم وجود تنگی شریان کلیوی در بیماران با پرفشاری خون است. فرق این روش با دیگر روشها در این است که اگر مثبت خوانده شود سودمندی آنژیوپلاستی صد در صد است .ضمنا در این جا میزان خونرسانی و عملکرد کلیه ها و نیز وجود انسداد هم بررسی می گردد. اسکن با و بدون استفاده کاپتوپریل در تشخیص تنگی سرخرگهای کلیه کاربرد دارد. یکی از علل فشار خون ثانویه درمان پذیر تنگی یک یا هر دو شریان کلیه است. با انجام این اسکن می توان تنگی های اثرگذار در فشار خون را در شریان های کلیوی تشخیص داد.
فرایند انجام اسکن:
این اسکن دو مرحله دارد. در یکی از مراحل قبل از شروع اسکن دوز مناسبی از داروی کاپتوپریل مصرف شده و حدود یک ساعت بعد رادیودارو تزریق شده و بلافاصله تصویربرداری آغاز می شود. در مرحله دیگر، اسکن بدون استفاده از کاپتوپریل انجام می شود. مقایسه این دو مرحله، وجود تنگی شریان کلیوی با اهمیت همودینامیک را مشخص می کند.
آمادگی اسکن:
– از حدود ۴ ساعت قبل از اسکن ناشتا باشید، و بهتر است قبل از انجام اسکن مایعات فراوان نوشیده شود.
– داروهای فشارخون (کاپتوپریل از ۳ روزقبل و انالاپریل از ۵ روزقبل) قطع شود. در مورد قطع داروهای دیگر فشارخون با پزشک معالج خود و مرکز پزشکی هسته ای هماهنگی به عمل آورید.
اسکن کلیه برای تشخیص هیپرتانسیون رنوواسکولار بیشتر در بیماران
- هیپرتانسیون ناگهانی یا شدید
- هیپرتانسیون مقاوم به درمان طبی در یک بیمار مطیع
- bruit در شکم یا پهلو
- بدتر شدن عملکرد کلیه طی درمان با مهارکننده ACEدر بیمار مسن هیپرتانسیو
- رتینوپاتی هیپرتانسیو درجه ۳ یا ۴
- بیماری انسدادی در سایر بسترهای عروقی اعضا
- شروع هیپرتانسیون در سن زیر ۳۰ سال یا بالای ۵۵ سال
اسکن کلیه
روش انجام اسکن بر اساس سابقه کلینیکی و شرایط فیزیکی بیمار، ممکن است تا حدودی متفاوت باشد. از بیمار خواسته می شود که قبل از شروع اسکن، مثانه خود را تخلیه کند سپس بر روی تخت دراز بکشد و در حالی که دوربین زیر تخت قرار می گیرد (بهتر است کلیه ها از پشت اسکن شوند) مقدار کمی رادیو دارو به صورت وریدی تزریق می شود و بدین ترتیب از جریان خون کلیه ها و همچنین نحوه جذب و دفع رادیو دارو تصویربرداری انجام می شود. برخی از بیماری ها باعث ایجاد اختلالاتی در کارکرد عضو می شوند در حالی که شکل ظاهری عضو تغییری نمی کند در این موارد اسکن های ایزوتوپیک قادر به تشخیص اختلالات مذکور می باشند. به علاوه با تصویربرداری از کلیه ها بلافاصله پس از تزریق رادیو دارو می توان میزان جریان خون کلیه ها را نیز به همراه چگونگی عملکرد آن ها بررسی نمود. کاربردهای دیگر اسکن کلیه عبارتند از بررسی انسداد در مسیر دفع ادرار، تشخیص فشار خون های ناشی از تنگی شریان کلیه و تشخیص عوارض کلیه های پیوندی. جهت کیفیت بهتر تصاویر، مصرف کافی مایعات قبل از اسکن توصیه می شود. این اسکن حدود ۳۰-۴۰ دقیقه طول می کشد و ممکن است در حین انجام آن، نیاز به تزریق داروی تحریک کننده دفع ادرار نظیر لازیکس باشد.
نکات قابل توجه قبل از انجام اسکن:
۱- انجام آن در خانم های باردار ممنوع است.
۲- تمامی مدارک پزشکی تصاویر و گزارش بررسی های مربوط به خود را همراه داشته باشید.
۳- از آوردن همراه بیش از یک نفر در روز اسکن خودداری نمایید. از به همراه داشتن بانوان باردارو یا کودکان در روز اسکن خودداری کنید.
۴- نیازی به ناشتا بودن در روز اسکن نیست.
۵-لازم است قبل از اسکن مایعات کافی بنوشید.
۶- نباید در فاصله زمانی ۲۴ ساعت قبل از انجام اسکن استخوان ،مواد حاجب رادیولوژی دریافت کنید.
۷– در صورت بارداری یا شیردهی اطلاع دهید.
مراحل انجام کار پس از رسیدن به بخش پزشکی هسته ای:
۱- در روز و زمان تعیین شده به پذیرش مرکز پزشکی هسته ای مراجعه کنید و پس از دریافت قبض فرم مخصوص اسکن را دریافت نمایید.
۲- سپس در سالن انتظار منتظر بمانید تا نام شما برای حضور در اتاق تزریق اعلام شود.
۳- گاهی برای بیماران بزرگسال و همچنین کودکان آنژیوکت ودر صورت لزوم سوند گذاشته می شود.
۴- گاهی به کودکان داروی خواب اور خورانده می شود.
۵- قبل از انجام اسکن مثانه باید خالی باشد.
۶- حال برای انجام تصویر برداری به اتاق اسکن میروید.
۷-مدت انجام اسکن ۳۰ تا۴۰ دقیقه می باشد و در صورت لزوم یک اسکن تاخیری انجام می شود.
کاربرد این اسکن:
از این اسکن برای تشخیص بیماری های کلیه، افزایش فشار خون کلیوی، انسداد مجاری ادرار و همچنین بررسی کلیه پیوندی استفاده می شود.
آمادگی بیمار:
از بیمار خواسته می شود که قبل از انجام اسکن مایعات فراوان بنوشد مگر اینکه پزشک، او را از این امر منع کرده باشد. ممکن است لازم باشد برخی داروها نظیر داروهای فشار خون از ۲۴-۴۸ ساعت قبل از انجام اسکن، قطع شود.
مصرف داروها و بارداری باید به اطلاع کارشناس برسد. مصرف داروها و بارداری باید به اطلاع پزشک مرکز برسد. تمامی مدارک پزشکی ، تصاویر و گزارش بررسی های مربوط به خود را همراه داشته باشید.از آوردن همراه بیش از یک نفر در روز اسکن خودداری نمائید. نیازی به ناشتا بودن در روز اسکن نیست.در مجموع ، کلیه مراحل اسکن از زمان ورود تا تکمیل و خروج از موسسه ۲ الی ۳ ساعت بطول می انجامد.
اسکن دینامیک کلیه در بیماران زیر کمک کننده می باشد:
- بیمارانی که نیاز به ارزیابی عملکرد کلیوی و میزان دفع از کلیه می باشند.
- هر کدام از کلیه ها چند درصد از کل عملکرد کلیوی را شامل می گردند.
- محاسبه GFR هر کدام از کلیه ها به تفکیک
- از رنوگرام می توان جهت رد و یا تأ یید انسداد ادراری استفاده نمود.
- با استفاده از دیورتیک رنوگرام می توان دیلاتاسیون انسدادی را از غیر انسدادی افتراق داد.
اطلاعات زمینه ای
هیدرونفروز (اتساع سیستم پیلوکالیسیال) یکی از شایعترین کاریردها برای ارزیابی رادیونوکلئیدی کلیه در کودکان است. علت هیدرونفروز شامل انسداد لگنچه کلیه، انسداد حالب، ریفلاکس مثانه ای- حالبی، خود مثانه یا خروجی آن، عفونت و یا شکل مادرزادی آن می باشد. اوروگرافی با تزریق ماده حاجب، سونوگرافی و رنوگرافی معمول رادیونوکلئیدی نمی تواند با اطمینان علل انسدادی هیدرونفروز و هیدرواورترونفروز (اتساع سیستم پیلوکالیسیال و حالب) را از شکل غیر انسدادی آن افتراق دهد. شایعترین علت انسداد یک طرفه، انسداد حالبی- لگنچه ای (ureteropelvic) می باشد. انسداد می تواند در قسمت دورتر و در محل اتصال حالب به مثانه (ureterovesical) اتفاق افتد. دریچه پیشابراه خلفی posterior urethral valves))، انسداد دو طرفه حالبی- لگنچه ای و یا حتی مثانه پر می تواند علت هیدرونفروز دو طرفه باشد. هدف از انجام رنوگرافی با دیورتیک، افتراق انسداد واقعی از یک سیستم متسع بدون انسداد می باشد که با گرفتن تصاویر پشت سرهم بعد از تزریق وریدی فوروزماید (لازیکس) انجام می شود.
کاربردهای شایع
۱- انسداد حالبی-لگنچه ای (ureteropelvic) و حالبی- مثانه ای (ureterovesical)
۲- هیدرونفروز با تشخیص سونوگرافیک پیش از تولد
۳- ارزیابی یک سیستم انسدادی پس از عمل جراحی
۴- بررسی اتساع سیستم پیلوکالیسیال به عنوان یک علت درد پشتی
نحوه اجرا:
الف) آمادگی بیمار
۱- معمولا آمادگی ضرورتی ندارد. اگر بیمار مایعات تزریقی دریافت نمی کند، مصرف مایعات خوراکی یک ساعت قبل از ورود به بخش و در داخل بخش توصیه می شود.
۲- آمادگی قبل از تزریق پرتودارو
ب) اطلاعات قبل از انجام آزمون
۱- اطلاع از سوابق بیمار شامل انسداد سیستم ادراری پیش از تولد ، جراحی سیستم ادراری و اختلالات مادرزادی دستگاه ادراری مثل سیستم دوپلکس ، اتصال یا fusion کلیه برای تفسیر دقیق آزمون مهم است.
۲- بررسی کلیشه های رادیوگرافی، اولتراسوند و مطالعات رادیونوکلئیدی بر دقت تفسیر مطالعه اخیر می افزاید.
نکات قابل توجه قبل از انجام اسکن:
نیازی به ناشتا بودن در روز اسکن نیست.
لازم است قبل از اسکن مایعات کافی بنوشید.
نباید در فاصله زمانی ۲۴ ساعت قبل از انجام اسکن استخوان ،مواد حاجب رادیولوژی دریافت کنید.
مراحل انجام کار پس از رسیدن به بخش پزشکی هسته ای:
۱- در روز و زمان تعیین شده به پذیرش مرکز پزشکی هسته ای مراجعه کنید و پس از دریافت قبض فرم مخصوص اسکن را دریافت نمایید.
۲- سپس در سالن انتظار منتظر بمانید تا نام شما برای حضور در اتاق تزریق اعلام شود.
۳- قبل از انجام اسکن مثانه باید خالی باشد.
۴- حال برای انجام تصویر برداری به اتاق اسکن میروید.
۵-مدت انجام اسکن ۴۰ دقیقه میباشد و در صورت لزوم یک اسکن تاخیری انجام می شود.
از این اسکن برای بررسی چگونگی کارکرد قسمت قشری کلیه ها که کرتکس نامیده میشود استفاده می کنند. بعلاوه در افرادیکه دچار عفونت های کلیه میشوند برای تجسس زخم به دنبال عفونت (اسکارکلیه) نیز به کار میرود. علاوه براین هرگاه پزشک بخواهد میزان بافت باقیمانده و فعال کلیوی را اندازه گیری کند نیز مورد استفاده دارد. برای انجام آن هیچگونه آمادگی قبلی احتیاج نیست. عفونت های کلیه در مواردی، علائم بالینی واضحی ندارند یعنی حالت پنهان دارند. عفونت مزمن، آهسته و در طی سالیان منجر به از دست رفتن کلیه ها می شود بنابراین تشخیص و درمان صحیح آن در مراحل اولیه بیماری، نقش مهمی در آینده بیمار دارد. یکی از روش هایی که می توان به وسیله آن، عفونت کلیه را در مراحل اولیه شناسایی کرد اسکن کورتکس کلیه با رادیو داروی DMSA می باشد. از کاربردهای دیگر اسکن DMSA پیگیری بیماران دچار آسیب های کلیه ناشی از ضربه، یافتن محل کلیه نابجا، و اثبات یا رد Single Kidney می باشد. تصویربرداری ۲ ساعت بعد از تجویز رادیو دارو انجام می شود و نیازمند آمادگی خاصی نیست.
در بعضی از بیماریها به خصوص بیماریهای خونی ( مانند ITP) که تعداد پلاکتهای خون به دلیل وجود بافت طحالی کاهش پیدا می کند، پیدا کردن بافت باقیمانده طحالی پس از برداشتن طحال توسط جراحی بسیار مهم می باشد. برای پیدا کردن بافتهای طحالی باقیمانده یا طحال فرعی از اسکن گلوبول قرمز دناتوره استفاده می شود.
